ULTIMATE JOURNEY • Garden Route

Drie hoera’s vir die brug oor die Malgas rivier

In 1933 het sowat 400 mense by die Malgasrivier tussen George en Blanco saamgedrom om 'n nuwe brug te vier. Daar was toesprake, twee vliegtuie en drie hoera's! Vandag staan die historiese brug steeds langs die moderne pad, maar min motoriste ken sy besonderse verhaal.

Story & photographs: Johann van Tonder
George, Western Cape

Daar is iets aan ou brûe wat ’n mens laat stilstaan. Miskien is dit die ingenieursvernuf, die mooi lyne van ’n boogbrug, of bloot die gedagte aan al die mense wat oor die jare daaroor gereis het.

Ons ry dikwels oor brûe sonder om eens te dink aan die riviere daaronder. Wat vandag ’n paar sekondes se ry is, kon honderd jaar gelede ’n hele dag se reis tot stilstand bring.

Neem maar die Malgasrivier tussen George en Blanco.

Duisende motoriste ry gereeld oor hierdie rivier sonder om te weet dat daar, net langs die huidige brug, ’n veel ouer brug staan met ’n besonder interessante geskiedenis.

Toe die rivier nog die baas was

Voor 1870 moes reisigers tussen George en Mosselbaai die Malgasrivier by Cook se Drif oorsteek.

Wanneer die rivier in vloed was, kon dit ’n gevaarlike onderneming wees. Die drif was egter ’n noodsaaklike skakel op die pad tussen die twee dorpe.

In 1871 is ’n houtbrug gebou. Volgens die ou geskiedenis het die plaaslike owerhede en die ingenieurs destyds nie heeltemal saamgestem oor waar die brug moes staan nie.

Maar die brug het sy werk gedoen.

Vir ongeveer 60 jaar het hy mense, perdekarre, ossewaens en later motors oor die rivier gedra. In die 1890’s is die houtdek met hout uit Knysna vervang, maar verder het die brug betreklik min onderhoud nodig gehad.

Die ou brug was ook bekend as White’s Bridge.

Toe kom Desember 1931.

’n Geweldige vloed het deur die streek getrek en die ou houtbrug weggespoel.

Ná ses dekades was dit die einde van White’s Bridge.

Drie hoera’s en twee vliegtuie!

Twee jaar later het die Malgasrivier ’n indrukwekkende nuwe betonbrug gekry.

Die George and Knysna Herald het op 29 Augustus 1933 oor die feestelike opening berig.

En feestelik was dit beslis.

Volgens die destydse berig het ongeveer 400 mense die geleentheid bygewoon. Mnr H.J. Raubenheimer, voorsitter van die George Streeksraad, het die gehoor toegespreek, waarna Blanche Raubenheimer die lint geknip het.

Daar was groot applous, drie hoera’s vir die kontrakteur, mnr Gibelio, en selfs ’n verbyvlug deur twee vliegtuie.

Vandag klink dit dalk na ’n buitengewone ophef oor ’n brug, maar vir die mense van destyds het dit veel meer beteken as net ’n nuwe pad oor ’n rivier.

Dit was die einde van ’n hindernis wat vir geslagte lank reisigers se bewegings bepaal het.

Die ou betonbrug oor die Malgasrivier tussen George en Blanco
’n Ouer foto van die betonbrug oor die Malgasrivier, geneem uit ’n hoër hoek.

Die nuwe drieboog-betonbrug was boonop ’n besonder mooi stuk ingenieurswerk, en dit staan vandag nog langs die huidige padbrug.

Soos George gegroei en verkeer toegeneem het, het die ou brug uiteindelik te klein geword vir die dorp se behoeftes.

In 1964 is ’n nuwe, breër brug langs die ou een gebou. Dit is die brug waaroor ons vandag nog tussen Heather Park en Blanco ry.

Ongelukkig het die bouwerk ook beteken dat een van die oorspronklike betonbrug se drie boë opgevul is.

Die ou brug het egter bly staan.

Die historiese betonbrug van 1933 oor die Malgasrivier
Die ou betonbrug van 1933 oor die Malgasrivier. Die brug staan steeds langs die moderne padbrug.

As jy van Heather Park na Blanco ry, lê hy links van die huidige brug, half weggesteek tussen die bome en plantegroei.

’n Eens trotse bouwerk waarvoor honderde mense bymekaargekom het, met toesprake, gejuig en selfs vliegtuie wat oor die skare gevlieg het.

Vandag ry die meeste mense verby sonder om hom eens raak te sien.

En net sowat 300 meter verder stroomaf was Cook se Drif, waar reisigers eens moes wag totdat die rivier veilig genoeg was om oor te steek.

Drie geslagte van rivieroorgange, ’n paar honderd meter uitmekaar.

Die volgende keer wanneer jy oor die Malgasrivier ry, kyk ’n slag na die ou brug langsaan.

Hy het dalk nie meer verkeer om te dra nie, maar hy dra steeds ’n storie.

En daarvoor verdien hy sekerlik nog drie hoera’s!

The road takes you there.
The story gives the journey meaning.

Ultimate Journey explores the roads, places, people and history hiding in plain sight across South Africa.