Ultimate Ride
Love The Ride
Annual Edition 2026 · Classic Motorcycles
Klassieke Motorfietse | Vespa

Vespa TAP: Die bromponie wat oorlog toe is

In Piaggio se museum in Italië staan 'n Vespa wat jou twee keer laat kyk. Daar is 'n kanon dwarsdeur die bakwerk. Dit lyk na iets uit 'n fliek, maar hierdie ongewone bromponie is 'n egte stuk militêre geskiedenis.

Militêre Vespa 150 TAP met 'n 75 mm-kanon, uitgestal in 'n museum
Die Vespa TAP was nie 'n fliekrekwisiet nie. Die lang loop behoort aan 'n 75 mm-terugslaglose kanon wat die bromponie kon vervoer.

Piaggio, die vervaardiger van die Vespa, was nog nooit bang om iets ongewoons aan te pak wanneer daar 'n behoefte was nie. 'n Mens besef dit gou wanneer jy deur die Piaggio-museum in Pontedera, Italië, stap. Tussen die bekende bromponies staan 'n paar verrassings, maar een trek dadelik die aandag.

Dis 'n Vespa met 'n kanon. Jou eerste gedagte is dat iemand seker 'n besonder vreemde fliek daarmee gemaak het. Die werklikheid is egter heelwat interessanter: hierdie is die Vespa 150 TAP, 'n ligte militêre voertuig wat vir Franse valskermsoldate ontwikkel is.

'n Ongewone oplossing vir 'n militêre probleem

In die jare ná die Tweede Wêreldoorlog het die Franse weermag 'n behoefte gehad aan 'n ligte voertuig waarmee 'n tenkafweerwapen vinnig ontplooi kon word. Die idee was om soldate en hul toerusting met valskerms af te stuur en hulle dan op die grond beweeglik te hou.

Die antwoord was die nederige Vespa 150. ACMA, wat destyds Vespas onder lisensie in Frankryk vervaardig het, het die gewone bromponie vir militêre diens aangepas. Die raam en ander dele is versterk om die strawwe hantering van valskermontplooiing, rowwe terrein en die ekstra toerusting te hanteer.

Die wapen was 'n Amerikaans vervaardigde M20, 'n 75 mm-terugslaglose kanon wat met die regte ammunisie sowat 100 mm pantserstaal kon deurdring. Maar moenie jou voorstel dat 'n soldaat met een hand kon stuur en met die ander een op tenks skiet nie. Die Vespa was 'n vervoermiddel vir die kanon; die wapen moes eers afgehaal en op sy voetstuk opgestel word voordat dit gebruik kon word.

Sy-aansig van 'n militêre Vespa TAP met 'n terugslaglose kanon
Van die kant af is die versterkte bakwerk en die besonder ongewone posisie van die kanon duidelik sigbaar.

Alles moes saamry

Die TAP is ontwerp om die soldaat se nodige toerusting saam te dra: die kanon en sy voetstuk, ses rondtes ammunisie en twee brandstofkanne van vyf liter elk. Daar was selfs die opsie van 'n klein enkelwielsleepwa vir verdere voorrade.

Koos Barnard se foto van die militêre Vespa 150 TAP en sy besondere toerusting
Koos Barnard se eie foto's wys selfs die ongewone sitplek en die ammunisie wat saam moes ry. Foto: Koos Barnard.

Ten spyte van dié ongewone taak was dit steeds 'n 150 cc-Vespa. Volgens Piaggio se museum kon die TAP 'n topspoed van ongeveer 66 km/h haal en sowat 200 km tussen hervullings aflê. Nie juis vinnig volgens vandag se standaarde nie, maar spoedrekords was nooit die doel nie.

Vespa 150 TAP: Die feite

Gebou
1956 tot 1959
Weergawes
TAP 56 en TAP 59
Vervaardiger
ACMA, Frankryk
Enjin
145,2 cc-tweeslag-enkelsilinder
Bewapening
75 mm M20-terugslaglose kanon (vervoer, nie afvuur vanaf die Vespa nie)
Topspoed
Ongeveer 66 km/h
Reikwydte
Ongeveer 200 km
Produksie
Ongeveer 600

Van die slagveld na die versamelaar

Die eerste weergawe het in 1956 verskyn, gevolg deur 'n latere weergawe in 1959. Vandag word hulle algemeen as die TAP 56 en TAP 59 onderskei. Piaggio se museum meld dat sowat 600 van hierdie militêre Vespas gebou is.

Daar is betreklik min gedetailleerde inligting oor hul operasionele gebruik beskikbaar. Wat wel bekend is, is dat hulle vir Franse valskermtroepe en die Vreemdelegioen bedoel was. Van die oorblywende Vespas is later gerestoureer en het gesogte versamelstukke geword.

Nog 'n foto deur Koos Barnard van die militêre Vespa TAP
Van nader beskou wys die TAP hoe ver die ontwerpers van die gewone Vespa-konsep afgewyk het. Foto: Koos Barnard.

En dit is miskien wat die Vespa TAP so besonders maak. 'n Mens dink aan 'n Vespa as iets waarmee jy deur 'n Italiaanse dorpie ry, nie as 'n voertuig wat saam met valskermsoldate uit 'n vliegtuig gelaat word nie. Maar juis daarom verdien hierdie vreemde bromponie sy plek in die geskiedenis.

Historiese bron: Koos Barnard se oorspronklike artikel, met produksie- en tegniese besonderhede nagegaan teen die Piaggio-museum se Vespa 150 T.A.P.-rekord.

BACK TO ULTIMATE RIDE 2026

SHARE THIS ARTICLE

Enjoyed the ride? Share the story.

WHATSAPP

Post navigation